Një udhëzues për grupet e kishave nga Amerika që duan të ndjekin jetën e Nënë Terezës, nga aeroporti që mban emrin e saj në Tiranë deri te shtëpia përkujtimore në Shkup.
Si shqiptar, emrin e Nënë Terezës e kam dëgjuar që fëmijë. Por sa shumë do të thotë ajo për botën e kuptova vërtet vetëm kur fillova të prisja grupe nga jashtë. Shumë amerikanë e njohin nga Kalkuta dhe habiten kur mësojnë që ishte shqiptare, dhe që historia e saj fillon këtu, në Ballkan. Këtë artikull e shkrova për grupet e kishave që duan ta ndjekin këtë histori nga afër. Do t’ju tregoj vendet që ia vlen të shihni, dhe si kujdesemi ne që rruga të jetë e qetë, që ju të mendoni vetëm për arsyen pse keni ardhur.
Anjezë Gonxhe Bojaxhiu lindi më 26 gusht 1910 në Shkup, në një familje shqiptare katolike. Në moshën 18-vjeçare u largua nga shtëpia për t’u bërë murgeshë. Kur u nda nga nëna e saj, asnjëra prej tyre nuk e dinte që nuk do të shiheshin më kurrë.
Më vonë, nëna dhe motra e saj u vendosën në Tiranë. Kur regjimi komunist mbylli Shqipërinë, Nënë Tereza kërkoi leje të vinte t’i shihte dhe iu refuzua. Nëna e saj vdiq në Tiranë pa e parë më të bijën, dhe pak vite më vonë vdiq edhe motra.
Ndoshta kjo është pjesa e historisë së saj që më prek më shumë si shqiptar. Një grua që u ul pranë të varfërve dhe të sëmurëve në të gjithë botën, nuk mundi të ulej pranë nënës së saj në vendin e vet.
Ajo erdhi në Shqipëri vetëm në vitin 1989 dhe vendosi lule mbi varret e tyre. Pas rënies së komunizmit, murgeshat e urdhrit të saj, Misionaret e Bamirësisë, hapën shtëpi këtu dhe punojnë ende në Shqipëri. Në vitin 2016, Papa Françesku e shpalli shenjtore.
Nga gjaku jam shqiptare. Nga shtetësia, indiane. Nga besimi, murgeshë katolike. Për sa i përket thirrjes sime, i përkas botës. Për sa i përket zemrës sime, i përkas tërësisht Zemrës së Jezusit.
Nënë Tereza
Rruga juaj fillon që në aeroport, sepse Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës mban emrin e saj. Ne presim grupe atje shpesh, dhe e pranoj që emri i saj mbi hyrje ende më bën të ndalem për një çast.
Në qendër të qytetit, sheshi i madh para Universitetit të Tiranës mban emrin e saj. Pak më tutje, Katedralja katolike e Shën Palit, e ndërtuar pas rënies së komunizmit, ka një vitrazh me figurën e Nënë Terezës dhe të Papa Gjon Palit II. Nëse grupi juaj dëshiron të marrë pjesë në meshë, ne e ndërtojmë ditën rreth orarit të saj.
Nëse keni një ditë më shumë, ju lutem mos e anashkaloni Shkodrën. Është zemra historike e katolicizmit shqiptar, rreth 1 orë e 45 minuta në veri të Tiranës.
Katedralja e Shën Shtjefnit u kthye në pallat sporti gjatë komunizmit, kur feja ishte e ndaluar me ligj. Sot është sërish kishë. Në vitin 2016, në Shkodër u shpallën të lumë 38 martirët katolikë të asaj kohe. Për grupet që vijnë nga një vend ku besimi është i lirë, kjo histori shpesh peshon më shumë se çdo monument.
Në Shkup, Shtëpia Përkujtimore e Nënë Terezës ndodhet në qendër të qytetit, në vendin ku dikur ishte kisha në të cilën ajo u pagëzua. Brenda ka sende personale, fotografi dhe një kapelë të vogël ku mund të qëndroni në heshtje. Pranë saj, një pllakë shënon vendin e shtëpisë ku lindi.
Nëse rruga kalon nga Kosova, ia vlen të ndaleni në Letnicë, te Shenjtërorja e Zojës së Letnicës. Gonxhja shkonte atje në pelegrinazh si vajzë e re, dhe sipas biografëve të saj, pikërisht atje ndjeu thirrjen për t’u bërë murgeshë. Është një vend i qetë, larg zhurmës së qyteteve, dhe për mua një nga ndalesat më të bukura të gjithë rrugës.
Kam punuar me shumë lloje grupesh, dhe grupet e kishave kanë diçka të veçantë: ritmin. Ka meshë në mëngjes, ka momente lutjeje, ka heshtje në minibus pas një vizite që i ka prekur të gjithë. Shpesh ka edhe anëtarë të moshuar që kanë nevojë për pak më shumë kohë dhe për një dorë në shkallët e minibusit. Ne nuk e ndërtojmë programin tuaj rreth transportit. E ndërtojmë transportin rreth programit tuaj.
Kontrolloni oraret e meshave dhe të vizitave para nisjes, sidomos të dielave dhe në festat fetare. Na i dërgoni dhe ne e ndërtojmë ditën rreth tyre.
Shtetasit amerikanë hyjnë pa vizë në Shqipëri, ku mund të qëndrojnë deri në një vit, si dhe në Kosovë dhe në Maqedoninë e Veriut, deri në 90 ditë. Mjafton një pasaportë e vlefshme.
Nga Tirana në Shkup janë rreth 5 orë rrugë, pa ndalesa. Mund të shkoni nga Ohri, me një kufi për të kaluar, ose nga Kosova, me dy kufij dhe me mundësinë e ndalesës në Letnicë. Në kufi, policia kontrollon pasaportat e të gjithë pasagjerëve, ndaj mbajini gati para se të mbërrini. Në verë dhe në fundjavë pritja mund të zgjasë, dhe ne e llogarisim këtë kohë në program.
Më shumë për transportin jashtë Shqipërisë gjeni te minibus me shofer në Maqedoninë e Veriut dhe minibus me shofer në Kosovë.
Nëse po e planifikoni këtë udhëtim, më shkruani. Do të ishte nder për ne t’ju shoqërojmë në këtë rrugë.
Rreth 5 orë pa ndalesa, si nga Ohri, ashtu edhe nga Kosova. Në verë dhe në fundjavë llogaritni edhe kohën e pritjes në kufi.
Jo. Shtetasit amerikanë hyjnë pa vizë në Shqipëri, në Kosovë dhe në Maqedoninë e Veriut. Mjafton një pasaportë e vlefshme.
Në qendër të Shkupit, në vendin ku dikur ishte kisha në të cilën Nënë Tereza u pagëzua. Pranë saj një pllakë shënon vendin e shtëpisë ku lindi.
Po. Na dërgoni oraret e meshave dhe të vizitave që doni, dhe ne e ndërtojmë transportin e çdo dite rreth tyre.
Për grupe deri në 18 veta përdorim minibus me shofer. Për grupe më të mëdha, autobus me shofer profesionist.
Minibus dhe autobus me shofer për pelegrinazhe në Shqipëri dhe në Ballkan. Përgjigjemi 24/7.
Leonard punon çdo ditë me grupe udhëtarësh nga e gjithë bota që vizitojnë Shqipërinë dhe Ballkanin. Në blogun e Minibus.al ndan këshilla praktike për transportin, rrugët dhe destinacionet, që udhëtimi juaj të jetë i sigurt dhe pa stres.