Sprievodca pre cirkevné skupiny z Ameriky, ktoré chcú sledovať život Matky Terezy, od letiska v Tirane, ktoré nesie jej meno, až po pamätný dom v Skopje.
Si shqiptar, emrin e Nënë Terezës e kam dëgjuar që fëmijë. Por sa shumë do të thotë ajo për botën e kuptova vërtet vetëm kur fillova të prisja grupe nga jashtë. Shumë amerikanë e njohin nga Kalkuta dhe habiten kur mësojnë që ishte shqiptare, dhe që historia e saj fillon këtu, në Ballkan. Këtë artikull e shkrova për grupet e kishave që duan ta ndjekin këtë histori nga afër. Do t’ju tregoj vendet që ia vlen të shihni, dhe si kujdesemi ne që rruga të jetë e qetë, që ju të mendoni vetëm për arsyen pse keni ardhur.
Anjezë Gonxhe Bojaxhiu lindi më 26 gusht 1910 në Shkup, në një familje shqiptare katolike. Në moshën 18-vjeçare u largua nga shtëpia për t’u bërë murgeshë. Kur u nda nga nëna e saj, asnjëra prej tyre nuk e dinte që nuk do të shiheshin më kurrë.
Më vonë, nëna dhe motra e saj u vendosën në Tiranë. Kur regjimi komunist mbylli Shqipërinë, Nënë Tereza kërkoi leje të vinte t’i shihte dhe iu refuzua. Nëna e saj vdiq në Tiranë pa e parë më të bijën, dhe pak vite më vonë vdiq edhe motra.
Ndoshta kjo është pjesa e historisë së saj që më prek më shumë si shqiptar. Një grua që u ul pranë të varfërve dhe të sëmurëve në të gjithë botën, nuk mundi të ulej pranë nënës së saj në vendin e vet.
Ajo erdhi në Shqipëri vetëm në vitin 1989 dhe vendosi lule mbi varret e tyre. Pas rënies së komunizmit, murgeshat e urdhrit të saj, Misionaret e Bamirësisë, hapën shtëpi këtu dhe punojnë ende në Shqipëri. Në vitin 2016, Papa Françesku e shpalli shenjtore.
Nga gjaku jam shqiptare. Nga shtetësia, indiane. Nga besimi, murgeshë katolike. Për sa i përket thirrjes sime, i përkas botës. Për sa i përket zemrës sime, i përkas tërësisht Zemrës së Jezusit.
Nënë Tereza
Rruga juaj fillon që në aeroport, sepse Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës mban emrin e saj. Ne presim grupe atje shpesh, dhe e pranoj që emri i saj mbi hyrje ende më bën të ndalem për një çast.
Në qendër të qytetit, sheshi i madh para Universitetit të Tiranës mban emrin e saj. Pak më tutje, Katedralja katolike e Shën Palit, e ndërtuar pas rënies së komunizmit, ka një vitrazh me figurën e Nënë Terezës dhe të Papa Gjon Palit II. Nëse grupi juaj dëshiron të marrë pjesë në meshë, ne e ndërtojmë ditën rreth orarit të saj.
Nëse keni një ditë më shumë, ju lutem mos e anashkaloni Shkodrën. Është zemra historike e katolicizmit shqiptar, rreth 1 orë e 45 minuta në veri të Tiranës.
Katedralja e Shën Shtjefnit u kthye në pallat sporti gjatë komunizmit, kur feja ishte e ndaluar me ligj. Sot është sërish kishë. Në vitin 2016, në Shkodër u shpallën të lumë 38 martirët katolikë të asaj kohe. Për grupet që vijnë nga një vend ku besimi është i lirë, kjo histori shpesh peshon më shumë se çdo monument.
Në Shkup, Shtëpia Përkujtimore e Nënë Terezës ndodhet në qendër të qytetit, në vendin ku dikur ishte kisha në të cilën ajo u pagëzua. Brenda ka sende personale, fotografi dhe një kapelë të vogël ku mund të qëndroni në heshtje. Pranë saj, një pllakë shënon vendin e shtëpisë ku lindi.
Nëse rruga kalon nga Kosova, ia vlen të ndaleni në Letnicë, te Shenjtërorja e Zojës së Letnicës. Gonxhja shkonte atje në pelegrinazh si vajzë e re, dhe sipas biografëve të saj, pikërisht atje ndjeu thirrjen për t’u bërë murgeshë. Është një vend i qetë, larg zhurmës së qyteteve, dhe për mua një nga ndalesat më të bukura të gjithë rrugës.
Kam punuar me shumë lloje grupesh, dhe grupet e kishave kanë diçka të veçantë: ritmin. Ka meshë në mëngjes, ka momente lutjeje, ka heshtje në minibus pas një vizite që i ka prekur të gjithë. Shpesh ka edhe anëtarë të moshuar që kanë nevojë për pak më shumë kohë dhe për një dorë në shkallët e minibusit. Ne nuk e ndërtojmë programin tuaj rreth transportit. E ndërtojmë transportin rreth programit tuaj.
Pred odchodom si overte rozvrh omší a návštev, najmä v nedele a počas náboženských sviatkov. Pošlite nám ich a my vám podľa nich prispôsobíme deň.
Americkí občania vstupujú do Albánska bez víz, kde môžu zostať až jeden rok, a do Kosova a Severného Macedónska až 90 dní. Postačuje platný cestovný pas.
Cesta z Tirany do Skopje trvá približne 5 hodín cestou bez zastávok. Môžete ísť z Ochridu, kde je potrebné prekročiť jednu hranicu, alebo z Kosova, kde sú dve hranice a je možné zastaviť sa v Letnici. Na hraniciach polícia kontroluje pasy všetkých cestujúcich, preto si ich majte pripravené pred príchodom. V lete a cez víkendy môže byť čakanie dlhšie a tento čas započítavame do programu.
Viac informácií o doprave mimo Albánska nájdete na mikrobus s vodičom v Severnom Macedónsku A mikrobus s vodičom v Kosove.
Nëse po e planifikoni këtë udhëtim, më shkruani. Do të ishte nder për ne t’ju shoqërojmë në këtë rrugë.
Približne 5 hodín bez medzipristátia, z Ochridu aj z Kosova. V lete a cez víkendy treba zohľadniť aj čakaciu dobu na hraniciach.
Nie. Americkí občania vstupujú do Albánska, Kosova a Severného Macedónska bez víz. Postačuje platný cestovný pas.
V centre Skopje, na mieste kostola, kde bola pokrstená Matka Tereza. Vedľa neho je pamätná tabuľa označujúca miesto domu, kde sa narodila.
Áno. Pošlite nám požadované rozvrhy omší a návštev a my podľa nich zostavíme dopravu na každý deň.
Pre skupiny do 18 osôb používame minibus s vodičom. Pre väčšie skupiny autobus s profesionálnym vodičom.
Mikrobus a autobus s vodičom na púte v Albánsku a na Balkáne. Reagujeme 24 hodín denne, 7 dní v týždni.
Leonard denne pracuje so skupinami cestovateľov z celého sveta, ktorí navštevujú Albánsko a Balkán. Na blogu Minibus.al sa delí o praktické tipy týkajúce sa dopravy, trás a destinácií, aby bol váš výlet bezpečný a bez stresu.