Gwida għal gruppi tal-knisja mill-Amerika li jixtiequ jsegwu l-ħajja ta’ Madre Teresa, mill-ajruport li jġib isimha f’Tirana sad-dar tal-memorjal fi Skopje.
Bħala Albaniż, smajt l-isem Madre Teresa minn mindu kont żgħir. Imma fhimt verament kemm tfisser għad-dinja biss meta bdejt nospita gruppi minn barra l-pajjiż. Ħafna Amerikani jafuha minn Calcutta u huma sorpriżi meta jsiru jafu li kienet Albaniża, u li l-istorja tagħha tibda hawn, fil-Balkani. Ktibt dan l-artiklu għal gruppi tal-knisja li jridu jsegwu din l-istorja mill-qrib. Se nurik il-postijiet li jiswew li wieħed jara, u kif niżguraw li t-triq tkun kwieta, sabiex taħseb biss dwar għaliex ġejt.
Anjezë Gonxhe Bojaxhiu twieldet fis-26 ta' Awwissu 1910 fi Skopje, f'familja Kattolika Albaniża. Fl-età ta' 18-il sena, telqet mid-dar biex issir soru. Meta nfirdet minn ommha, l-ebda waħda minnhom ma kienet taf li qatt ma kienu se jerġgħu jaraw lil xulxin.
Aktar tard, ommha u oħtha stabbilew ruħhom f’Tirana. Meta r-reġim komunista għalaq l-Albanija, Madre Teresa talbet permess biex tiġi tarahom, iżda ġiet miċħuda. Ommha mietet f’Tirana mingħajr ma qatt reġgħet rat lil bintha, u ftit snin wara mietet oħtha wkoll.
Forsi din hija l-parti mill-istorja tagħha li l-aktar tolqotni bħala Albaniża. Mara li kienet toqgħod ħdejn il-foqra u l-morda madwar id-dinja kollha, ma setgħetx toqgħod ħdejn ommha f’pajjiżha stess.
Hija ġiet l-Albanija biss fl-1989 u poġġiet fjuri fuq l-oqbra tagħhom. Wara l-waqgħa tal-komuniżmu, sorijiet mill-ordni tagħha, il-Missjunarji tal-Karità, fetħu djar hawn u għadhom jaħdmu fl-Albanija. Fl-2016, il-Papa Franġisku ddikjaraha qaddisa.
Bid-demm jien Albaniż. Bin-nazzjonalità, Indjan. Bil-fidi, soru Kattolika. Safejn għandha x’taqsam is-sejħa tiegħi, jien nappartjeni lid-dinja. Safejn għandha x’taqsam qalbi, jien nappartjeni għalkollox lill-Qalb ta’ Ġesù.
Madre Tereża
Il-vjaġġ tiegħek jibda fl-ajruport, għax l-Ajruport Internazzjonali ta’ Tirana huwa msemmi għaliha. Spiss nilqgħu gruppi hemmhekk, u nammetti li isimha fuq id-daħla għadu jġegħelni nieqaf għal mument.
Fiċ-ċentru tal-belt, il-pjazza kbira quddiem l-Università ta’ Tirana ġġorr isimha. Ftit iktar ’il bogħod, il-Katidral Kattoliku ta’ San Pawl, mibni wara l-waqgħa tal-komuniżmu, għandu tieqa tal-ħġieġ ikkulurit bl-immaġni ta’ Madre Teresa u l-Papa Ġwanni Pawlu II. Jekk il-grupp tiegħek jixtieq jattendi l-quddiesa, nibnu l-ġurnata madwar l-iskeda tagħha.
Jekk għandek ġurnata żejda, jekk jogħġbok titlifx Shkodra. Hija l-qalba storika tal-Kattoliċiżmu Albaniż, madwar siegħa u 45 minuta fit-tramuntana ta' Tirana.
Il-Katidral ta’ San Stiefnu ġie mibdul fi palazz tal-isports fi żmien il-komuniżmu, meta r-reliġjon kienet ipprojbita bil-liġi. Illum reġa’ sar knisja. Fl-2016, 38 martri Kattoliku ta’ dak iż-żmien ġew beatifikati f’Shkodra. Għal gruppi li ġejjin minn pajjiż fejn ir-reliġjon hija ħielsa, din l-istorja spiss tiżen aktar minn kwalunkwe monument.
Fi Skopje, id-Dar Memorjali ta’ Madre Teresa tinsab fiċ-ċentru tal-belt, fis-sit tal-knisja fejn tgħammdet. Ġewwa hemm affarijiet personali, ritratti, u kappella żgħira fejn tista’ toqgħod fis-skiet. Ħdejha, plakka timmarka s-sit tad-dar fejn twieldet.
Jekk it-triq tgħaddi mill-Kosovo, ta’ min iieqaf f’Letnica, fis-Santwarju tal-Madonna ta’ Letnica. Gonxha marret hemm f’pellegrinaġġ meta kienet għadha tifla żgħira, u skont il-bijografi tagħha, kien hemm li ħasset is-sejħa biex issir soru. Huwa post kwiet, ’il bogħod mill-istorbju tal-bliet, u għalija waħda mill-isbaħ waqfiet fuq ir-rotta kollha.
Ħdimt ma’ ħafna tipi ta’ gruppi, u l-gruppi tal-knisja għandhom xi ħaġa speċjali: ritmu. Ikun hemm quddiesa filgħodu, ikun hemm mumenti ta’ talb, ikun hemm silenzju fil-minibus wara żjara li tkun mess lil kulħadd. Spiss ikun hemm ukoll membri ikbar fl-età li jkollhom bżonn ftit aktar ħin u daqqa t’id fuq it-taraġ tal-minibus. Aħna ma nibnux il-programm tiegħek madwar it-trasport. Aħna nibnu t-trasport madwar il-programm tiegħek.
Iċċekkja l-iskedi tal-quddies u ż-żjarat qabel ma titlaq, speċjalment nhar ta’ Ħadd u fil-festi reliġjużi. Ibgħathomlna u aħna nibnu l-ġurnata tiegħek madwarhom.
Iċ-ċittadini Amerikani jidħlu fl-Albanija mingħajr viża, fejn jistgħu jibqgħu sa sena, u fil-Kosovo u l-Maċedonja ta’ Fuq, sa 90 jum. Passaport validu huwa biżżejjed.
Minn Tirana sa Skopje hemm madwar 5 sigħat bit-triq, bla waqfien. Tista’ tmur minn Ohrid, b’fruntiera waħda x’taqsam, jew mill-Kosovo, b’żewġ fruntieri u l-possibbiltà ta’ waqfa f’Letnica. Fil-fruntiera, il-pulizija tiċċekkja l-passaporti tal-passiġġieri kollha, għalhekk żommhom lesti qabel ma tasal. Fis-sajf u fi tmiem il-ġimgħa l-istennija tista’ tkun itwal, u aħna nikkalkulaw dan il-ħin fil-programm.
Skopri aktar dwar it-trasport barra l-Albanija fuq minibus b'xufier fil-Maċedonja ta' Fuq U minibus bix-xufier fil-Kosovo.
Jekk qed tippjana dan il-vjaġġ, iktebli. Ikun unur għalina li nakkumpanjawk f'dan il-vjaġġ.
Madwar 5 sigħat bla waqfien, kemm minn Ohrid kif ukoll mill-Kosovo. Fis-sajf u fi tmiem il-ġimgħa, ikkunsidra wkoll il-ħin ta' stennija fil-fruntiera.
Le. Iċ-ċittadini Amerikani jidħlu fl-Albanija, fil-Kosovo, u fil-Maċedonja ta' Fuq mingħajr viża. Passaport validu huwa biżżejjed.
Fiċ-ċentru ta’ Skopje, fis-sit tal-knisja fejn tgħammdet Madre Teresa. Ħdejha, plakka timmarka s-sit tad-dar fejn twieldet.
Iva. Ibgħatilna l-iskedi tal-Quddies u ż-Żjarat li tixtieq, u aħna nibnu t-trasport ta’ kull jum madwarhom.
Għal gruppi sa 18-il persuna nużaw minibus b'xufier. Għal gruppi akbar, nużaw xarabank b'xufier professjonali.
Minibus u xarabank b'xufier għal pellegrinaġġi fl-Albanija u l-Balkani. Nirrispondu 24/7.
Leonard jaħdem kuljum ma’ gruppi ta’ vjaġġaturi minn madwar id-dinja kollha li jżuru l-Albanija u l-Balkani. Fuq il-blog Minibus.al, jaqsam pariri prattiċi dwar it-trasport, ir-rotot u d-destinazzjonijiet, sabiex il-vjaġġ tiegħek ikun sigur u mingħajr stress.
Albanian Albanian 
English
Italian
German
Greek
Hebrew
French
Serbian
Turkish
Spanish
Polish
Maltese
Slovak
Hungarian
Swedish